Lekcje z Ukrainy. Co powinniśmy rozważyć w transporcie?

Zagadnienie, podczas Kongresu Infrastruktury Obronnej Polski i Forum Bezpieczeństwa Kolejowego, opisał szerzej dr Konrad Popławski – koordynator projektu „Powiązania gospodarcze w regionie” z Ośrodka Studiów Wschodnich. Na wstępie zaznaczył, że zarówno drogi, jak i kolej są obecnie kluczowymi kanałami transportu na Ukrainie. Co prawda, przed inwazją Rosji, kraj był bardziej zależny od kolei niż dziś, ale sytuacja zmieniła się w perspektywie ostatnich kilkudziesięciu miesięcy.

– W transporcie wojskowym dalej kolej odgrywa bagatelną rolę, ale tylko gdzieś do Dniepru. Później ma trudniej z uwagi na bombardowania czy ataki na rozdzielnie. Trudno za Dnieprem przewozić dobra koleją, ale jeśli jest taka możliwość, wykorzystuje się to rozwiązanie. Oczywiście, z uwagi na problemy z dostępem do prądu, często przy tego typu transporcie stawia się na lokomotywę spalinową, a nie elektryczną – objaśnił.

Na większą skalę jednak, gdzie tylko jest to możliwe i niewymagany jest ciężki sprzęt, stosowany jest transport drogowy i to nie w postaci tirów, a dużych „vanów” czy licznych przejazdów osobowych, które przewożą mniejsze sprzęty. Znacząco wzrosła natomiast rola transportu kołowego w sektorze cywilnym, co – zdaniem eksperta – pokazuje, iż nie można skupić się tylko na jednej gałęzi transportu.

– Warto uczyć się jednego i drugiego. U nas w kraju, trochę tradycyjnie, jest napięcie między koleją i drogowcami. W przypadku konfliktu, trzeba wykorzystywać oba środki transportu, a biorąc pod uwagę, że kolej nie była dostarczająco dofinansowana w ostatnich latach, trzeba na nią zwrócić rolę i poprzez rozwój intermodalu rozważać możliwość rozwoju w razie „Godziny W” – przekonywał Popławski.

W przypadku kolei, sytuacja na Ukrainie niesie dla nas jeszcze jedną lekcje. To, co się dzieje na wschodzie, pokazuje, że kolej może funkcjonować, ale linii, po których może się poruszać, jest mniej niż dróg, więc łatwiej ją unieruchomić. Dlatego też Konrad Popławski uważa, że trzeba inwestować we wszelkiego rodzaju służby odbudowy kolei.

– To mało znany fakt, ale to oczko w głowie Rosjan i jedno ze źródeł sukcesu, czemu ich logistyka dobrze sobie radzi w konflikcie. To też pytanie do nas, czy mamy realne scenariusze, gdy np. most zostanie zbombardowany. Czy nasze wojsko potrafi go szybko odbudować? Warto już teraz dbać o jednostki, które będą takie starania czynić i będą przygotowane – wyargumentował.

Na koniec, zwrócił uwagę na jeszcze jedną kwestie związaną z sektorem cywilnym. Wskazał, jak bardzo ważna jest komunikacja między państwem a obywatelami w przypadku zagrożenia. Chodzi o jasne i czytelne komunikaty, by spanikowani cywile nie zapchali dróg, ponieważ wtedy sytuacja będzie bardzo trudna do zarządzenia przez jakiekolwiek służby niezależnie od stanu infrastruktury.